پرستاری در اسلام
آغاز پرستاری در اسلام با شروع جنگ ‌های مسلمین و جهاد بوده است . در این جنگ ‌ها ؛ هم بانوان خاندان پیامبر صلی ‌الله علیه و آله و هم سائر زنان مسلمان در خدمت پرستاری سهیم بودند . و باید تاریخ پرستاری در اسلام را از پرستاری حضرت فاطمه علیها السلام دانست . حضرت زهرا علیها السلام در جنگ احد از پدر بزرگوارش پرستاری نمود و با چهارده تن از زنان مسلمان از زخمی‌ ها پرستاری کردند.

پرستاری از مجروحان و کمک به ناتوانان ، در فطرت و نهاد هر انسانی وجود دارد که حاکی از اهمیت آن در زندگی اجتماعی است . سیره رهبران الهی نیز همواره بر این بوده که در میدان انجام کار های پسندیده ، گوی سبقت را از همه انسان ها بربایند و انسان کامل عصر خویش و الگو برای آیندگان باشند تا بدین ترتیب ، بزرگ ترین مشوق انسان ها در عمل به نیکی ها گردند . یکی از کار های نیک ، پرستاری از بیماران است و رهبران الهی نیز بدان همت می گماردند .

دیگر پرستاران صدر اسلام عبارتند از : ام عماره ( انیسه ) ؛ میمونه ؛ رفیده ؛ ام سلمه ؛ ام عطیه و حضرت زینب کبرا علیها اسلام که از پنج امام در زمان‌ های مختلف پرستاری نمود.

نُسَیبه ، پرستار با ارزش
تاکید اسلام بر بزرگداشت کار پرستاری و سفارش به انجام آن ، باعث شده بود که بسیاری از اصحاب رسول خدا اعم از زن و مرد ، به این کار اهتمام ورزند . « نسیبه » یکی از زنان صدر اسلام است که با پیامبر (ص) بیعت نمود . وی بیشتر روز ها روزه دار بود و از عبادت خداوند غفلت نمی ورزید . این زن شجاع و با شهامت ،‌ در جنگ های احد ،‌ حنین ، ‌حدیبه و یمامه شرکت داشت و همواره مشکی بر دوش می کشید و خورجینی نیز در برداشت و هر جا تشنه ای می یافت و یا ناله مجروحی را می شنید ، ‌بی درنگ بر بالینش حاضر می شد . وظیفه او ، ‌رساندن آب به سربازان و نیز مداوای زخمیان بود .

حضرت زینب (س) پرستار نهضت و انقلاب حسینى
حضرت زینب (س) در سال پنجم هجری از مادری چون فاطمه زهرا (س) متولد شد و در دامان ایشان ، پیامبر اسلام (ص) و حضرت علی (ع) پرورش یافت . یکی از سیره های عملی زندگی این بانوی الهی ، پرستاری و دست گیری از حال بیماران و درماندگان بود . اتفاقات سختی که در طول حیات سراسر مرارت بار ایشان رخ داد ؛ همچون بیماری مادر بزرگوارشان ، ضربت خوردن پدر ، مسمومیت برادر و بالاخره حادثه بزرگ کربلا ، زینب را به عنوان الگوی پرستاران معرفی کرد و سالروز ولادتش ، به عنوان روز پرستار برگزیده شد .

پرستار بزرگ صحرای کربلا ، در آن روز سخت ، وظایف سنگینی به عهده داشت : تقویت روحیه مجروحان و خانواده شهیدان ، رسیدگی به بازماندگان و کمک به اطفال . هم چنین ایشان به مراقبت از حضرت سجاد (ع) نیز که در بیماری شدید به سر می برد ، مشغول بود .

حیف است زینب سلام الله علیها را تنها پرستار بیمار بخوانند زیرا پرستارى از بیمار یکى از کوچک ‏ترین مسؤولیت ‏هاى حضرت زینب سلام الله علیها بود ، و هر چند پرستارى وظیفه سنگین و ارزشمندى است و پرستار متعهد باید با صبر و حوصله ، تحمل هر نوع ناملایمات براى انجام خدمتش ‏بنماید و چنین کارى از عهده هر کس برنمى ‏آید ولى با این حال ‏مقام زینب کبرى سلام الله علیها ، آن‏ قدر والا و عظیم است که او را پرستار نهضت و انقلاب حسینى باید بنامیم ، زیرا این پرستارى به مراتب مهم ‏تر و سرنوشت‏ سازتر از پرستارى بیمار بود .

زینب نقش نگهدارى از قیام خون بار حسینى را بر عهده داشت که ‏قطعا اگر او این بار را بر دوش نمى‏ گرفت ، خون سالار شهیدان حضرت ابا عبدالله الحسین صلوات الله علیه پایمال مى ‏شد و بسیار دشوار بود که نهضت ابى عبد الله علیه السلام به مردم‏ اعلام و ابلاغ گردد و شاید بدون اسارت خاندان رسول الله و پیش‏ تازى عقیله بنى هاشمى علیها السلام در رسوا نمودن هیئت‏ حاکم ، و تبلیغ او از انگیزه قیام برادرش ، یزیدیان به هدف پلید خود نائل مى ‏آمدند و نام رسول الله صلى الله علیه و آله و سلم را نه تنها از مناره‏ هاى مساجد بلکه از تاریخ ، پاک و محو می ‏کردند و این بود نیت ‏شوم آنان .

حضرت زینب علیها السلام با مجاهدت و قیام شجاعانه خویش در برابر زورگویان و هم‏ چنین فریب ‏خوردگان زمانش ، آن چنان از قیام امام حسین علیه السلام دفاع کرد که ‏تا قیام رستاخیز ، همانند او نه در مردان و نه در زنان ، وجود ندارد و این نام جاودان و مقدس براى همیشه با عظمت ‏باید برده شود .

عقیله بنی هاشم علیها السلام در پس آن مصیبت ‏بزرگى که « تصغر عندها المصائب » آن چنان ‏بار سنگین پرچم ولایت را بر دوش گرفت و در برابر کفر و زندقه‏ ایستاد و سخنرانى کرد و خطابه خواند و مردم را بیدار کرد و حرکت را در مردگان آغاز نمود که از آن جا حرکت توابین و دیگر حرکت ‏هاى اسلامى آغاز شد و تا امروز و فردا و فردا ها ، آثار این ‏حرکت عظیم زینبى ، هویدا است و به برکت این بانوى بزرگوار و قیام مبارکش ، هم‏ چنان بیرق ‏هاى خونین عاشورا به نشانه روز انتقام مظلوم از ظالم ، در سراسر جهان افراشته مى ‏شود زیرا زینب کبرى سلام الله علیها بود که پیام ‏خونین حضرت اباعبدالله الحسین علیه السلام را به تمام نسل ‏ها و عصر ها رساند .

پرستاری در فرهنگ اسلامی
در فرهنگ اسلامی و تعابیر قرآنی ، آن هنگام که پرستار برای یاری انسان نیازمندی تلاش می‌ کند و نیاز هایش را برمی آورد ، ‌مثل آن است که او را از مرگ رهایی بخشیده و بدین کار ، موجبات خرسندی خداوند را فراهم کرده است ؛ زیرا پرستاری که با تلاش خویش جان مجروح یا بیمار ناتوانی را نجات می‌ دهد و برای بهبودی وی فعالیت می ‌کند ، به یقین او را زنده کرده است و هر که فردی را زنده کند و به جامعه پر تلاش انسان ‌ها باز گرداند ، مثل آن است که خدمتی شایان به همه مردمان کرده است .

قرآن کریم در آیه 32 سوره مائده در این باره می‌ فرماید : " و هر کس انسانی را از مرگ رهایی بخشد ، ‌چنان است که گویی همه مردم را زنده کرده است.

باید تاریخ پرستاری در اسلام را از پرستاری حضرت فاطمه علیها السلام دانست .

پیامبر گرامی نیز در این زمینه می ‌فرماید : هر کس برای برآوردن نیاز بیماری بکوشد چه آن را برآورده سازد و چه نسازد ، از گناهانش پاک می‌ شود مانند روزی که از مادر زاده شده است.

پرستاری از مجروحان و کمک به ناتوانان ، در فطرت و نهاد هر انسانی وجود دارد که حاکی از اهمیت آن در زندگی اجتماعی است . سیره رهبران الهی نیز همواره بر این بوده که در میدان انجام کار های پسندیده ، گوی سبقت را از همه انسان ‌ها بربایند و انسان کامل عصر خویش و الگو برای آیندگان باشند تا بدین ترتیب ، بزرگ‌ ترین مشوق انسان ‌ها در عمل به نیکی‌ ها گردند . یکی از کار های نیک ، " پرستاری " از بیماران است و رهبران الهی نیز بدان همت می‌ گماردند.

پرستاری در ایران
در سال 1294 شمسی نخستین آموزشگاه پرستاری در ایران گشایش یافت که دوره آموزشی سه ساله جهت علاقه ‌مندان این رشته برگزار می ‌کرد . در سال 1314 در شهر های تبریز ؛ مشهد و شیراز آموزشگاه ‌های پرستاری تاسیس شد . در سال 1320 آموزشگاه پرستاری دانشگاه تهران افتتاح شد . و در سال 1335 وزارت بهداری برای تدوین برنامه ‌های آموزشی پرستاری از کارشناسان بین ‌المللی پرستاری استفاده نمود و اولین کنفرانس بزرگ پرستاری را در تهران برگزار کرد.

از آنجایی که نیروی انسانی تعلیم یافته پرستاری جوابگوی نیاز جامعه نبود در سال 1338 به منظور جبران این کمبود اولین آموزشگاه بهیاری تاسیس شد.

لازم به ذکر است هم اکنون تعلیم پرستاران با مهارت‌ های روز پرستاری جهان تا مقطع دکترای پرستار در ایران انجام می‌ گیرد . و همه ساله خیل مشتاقان به این سفید جامگان می‌ پیوندند.

اولین پرستار و زن اسیر دفاع مقدس
بیستم مهرماه سال 1359 ساعت نه صبح ، دختر پرستاری که فارغ ‌التحصیل رشته مامایی بود ، به همراه چهار تن از رزمندگان به اسارت دشمن درآمد .

» فاطمه ناهیدی » ابتدا در جهاد سازندگی و بعد از آن در کمیته امداد امام فعالیت داشت . با آغاز جنگ برای کمک و همیاری رزمندگان به خرمشهر رفت و به اسارت دشمن بعثی در آمد . عراقی ‌ها برای این پیروزی با هلهله و شادی اقدام به تیراندازی هوایی کردند . چند روز بعد سه خانم ایرانی نیز اسیر شدند ، ناهیدی در اردیبهشت ماه سال 1360 به همراه همراهانش دست به اعتصاب غذا زد ، با این اعتصاب مسئولین عراق موافقت‌ کردند آنها برای خانواده ‌هایشان از طریق صلیب سرخ نامه بنویسند ،‌ اولین اسیر زن ایرانی در روز دوازدهم بهمن ماه سال 1362 به همراه 190 نفر دیگر آزاد گردید .

پرستار مهربان
در خاتمه شایسته است از پرستاران فداکار و بی ‌توقعی یاد کنیم که همواره از مهربانی و دلسوزی شان بهره‌ مند بوده ‌ایم ؛ به مادرانی که همواره در زندگی به شیر زنانی همچون زینب علیها السلام تاسی نموده ‌اند تا در رویارویی با مصائب و دشواری‌ های زندگی مرهمی بر دل‌ های مجروحمان گذارند.

مادرم ، ای که هر روز و شب با اخلاق نیکویت ، با دست مهربانت و با چشم دل سوزت به پرستاری از من همت می‌ گماری و در ایام بیماری ،‌ بی ‌درنگ و سرگردان به دنبال التیامم می ‌گردی و آسایش من را به همه دنیا ترجیح می‌ دهی ، این روز را به تو نیز تبریک می گویم ،‌ ای پرستار بی توقع زندگی من.

پرستاران ، خادمان بی ‌منت و فرشتگان سپید پوش جامعه هستند که لباس خدایی بر تن دارند ، آنان حمایت و پشتیبانی جامعه را می‌ جویند و خواهان ارج نهادن جامعه به جایگاه واقعی خویشند ، همچنان که مقام معظم رهبری می فرمایند : " طرف حساب پرستار فقط خداست . "

دانشجویان پرستاری

به نقل از:وفاق